Ел Тәуелсіздігінің 25 жылдығы мен 1 желтоқсан – ҚР Тұңғыш Президенті күніне орай, ұйымдастырылған аламан айтыста елдің белесті жиырма бес жыл ішіндегі толағай табыстары мен жетістіктері әдемі ұйқастарқа құрылып, көтерілген келелі мәселелер, қыз бен жігіттің әзіл айтысы айтыс сүйер көрерменге айрықша көңіл-күй, рухани серпіліс сыйлады.

Азулы ақындардың кешегі тартысынан – І кезеңінен ақтық аламанға суырылып шыққан 5 жұп, яғни, 10 ақын – Қажымұқан Абзалов (ОҚО) пен Қанат Мырзахан (Жамбыл облысы), Жандарбек Наушабеков (ОҚО) пен Арзыгүл Қайымбекқызы (Қытай Халық Республикасы), Анар Жаппарқұлова (ОҚО) мен Сырым Әуесхан (Астана қаласы), Нұрлыбек Мейірманов (ОҚО) пен Тұрар Тілеулиев (ОҚО), Біржан Байтуов (ОҚО) пен Жандарбек Бұлғақовтар (Астана қаласы) әдемі айтыс жасап, көрерменнің делебезін қоздырды.

Аламан доданың марапаттау рәсімінде сөз алған облыс әкімі Ж.Түймебаев облысымыздағы мәдениет саласына қатысты атқарылған жұмыстардың барысын баяндай келе қазақтың төл өнері – айтыстың алаштың баласы үшін орны бөлек екенін жеткізді.

«Айтыс өнері ЮНЕСКО-ның материалдық емес мәдени мұра тізіміне енгізілуі Қазақ елі үшін үлкен мәртебе. Осындай баға жетпес, теңдесі жоқ сөз сайысы біздің Оңтүстікте жыл сайын дәстүрлі түрде өткізіліп келеді. Міне, бүгінгі өткізіліп отырған республикалық ақындар айтысы Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күніне және Тәуелсіздігіміздің 25 жылдығына арналып отыр. Президентіміз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев тәуелсіз елімізде мәдениеттің, ұлттық өнеріміз бен дәстүр-салттарымыздың өсіп-өркендеуін үнемі назарда ұстап келе жатқаны баршамызға аян. Бүгінгі өткізіліп жатқан ақындар айтысы осының айғағы», — деді Ж.Түймебаев.

Мұнан соң, екі күнге ұласқан жыр додасының жеңімпаздарын марапаттау рәсімі басталды. Атап айтқанда, аламан айтыстың бас жүлдесін оңтүстікқазақстандық Анар Жаппарқұлова ұтып алып, жеңімпазға Renault Sandero джипі табыс етілді. Жүлделі І орынға астаналық Жандарбек Бұлғақов лайықты деп танылып, оған Lada Granta теміртұлпары сыйланса, ІІ орын Оңтүстіктің намысын қорғаған Тұрар Тілеулиевке бұйырып, Nexia Sohc жеңіл көлігінің кілті табыс етілді. Ал жүлделі ІІІ орынды Қажымұқан Абзалов (ОҚО) иеленіп, оған 1,5 млн. теңге көлемінде қаржылай сыйлық берілді.

ОҚО әкімінің баспасөз қызметі 

Тағайбек ТҰРЫСБЕКОВ  — ОҚО Қазығұрт ауданында туылған. Ойлы өлеңдерімен көпшілікке танылып жүрген жас ақын. Тағайбектің қаламынан туындаған жүрек иірімдерінен сыр шертетін өлек жырларын оқып көріңіз. 

КЕШІРІҢІЗ, КАРДИОЛОГ…

Көп сұрақ қойдыңыз енді сіз,
Көргендей күдікті кінәсін.
Дертім бар сырт көзге белгісіз,
Айтпаймын, мейлі Сот сұрасын…

Шайырдың жүзіне мұңы бар,
Шүйлігіп қарайсыз дәрігер.
Бүгінше дертімді кім ұғар,
Күні ертең білсе де бәрін ел.

…Жарайды.
Айтайын.
Сақтаңыз.
Арада қалсын бұл диагноз.
Бәрі де бүгінгі тәтті аңыз,
Бәріне кінәлі ұяң қыз.

Көңілдің құлазып қалғаны,
Жүректің тым жиі соққаны,
Сол жанның түсірген салмағы,
Мінеки, оқыңыз хаттары…

Хаттары, шыққандай сандықтан,
Сарғайған.
Ех, шіркін, арман ғой.
Көп сұрақ қоймаңыз сондықтан,
Қысқасы ғашық боп қалғам ғой.

Көзімнің қарсы алды бұлдырап,
Жүрегім өзгертсе соғысын,
Таң қала көрмеңіз сіз бірақ,
Сырқатым, азабым- Сол үшін.

Дәрігер, шошымай қараңыз,
Керек пе, кардиограмма?!
Емдеуге жетпейді шамаңыз,
Сағынам, бар кінә қиялда.

Ол қазір алыста, шалғайда,
Шақырмас,
шақырсам келмейді.
Жазылмай кетсе де маңдайға,
Өміршең махаббат өлмейді.

Ұмытып кетсе де ол мейлі,
Перизат болатын паң нағыз…
…Емдесе сол ғана емдейді,
Ендеше сіз әуре болмаңыз.

Рахмет, кардиолог!!!

***

Жүрегіңе жетер ме өлең үні,
Шарасызбын, болса да биік кеудем.
Жаратушы расында шебер, Ұлы,
Саған сонша сұлулық құйып берген.

Патша қызы секілді паңданасың,
Жаратпаған жандай-ақ аласаны.
Ұнатпаушы ем тәкаппар жан баласын,
Бірақ саған сол мінез жарасады.

Сияқтысың қыздардың басқа әлемі,
Іспеттісің мен үшін сүйікті — аян.
Бұрын өлең бәрінен асқақ еді,
Енді сені жырымнан биік қоям.

Биік қоям, қалса да жұрт ойланып,
Түскенін де түсінем ар- күшімнің.
Поэзия кетсе де сырт айналып,
Бұл құрбандық қалауы болмысымның.

Ей, тәкаппар, сұлулар ханшайымы,
Сеземісің жүректі шын сыздаған.
Ойланбай айт, ақынның болса айыбы,
Мейлі таза болсам да
үнсіз қалам.

Үнсіз қалам, үңіліп өткеніме,
Өш ала алмай секунт, сағаттан әр…
Құлағымды бір тоссам пәк деміңе,
Тентек, ғашық жүрегім тағат табар.

Жеткізбейсің сол сәтке, тәкаппарсың,
Оянамын түс көріп жарық таңда…
Әлем маған қызығып қарап қалсын,
Тым құрыса бір күлші, жолыққанда…

ДОСҚА СЫР
немесе 
ОЛ БҮГІН ЖЫЛАДЫ…

Шаттанып қарайды әр күнге,
Қалпында жүреді және сол.
Ерекше жан өзі көрдің бе,
Ғажайып ғазалдың егесі ол.

Құмар ақ сүйдіріп, өртеуге,
Беріліп қоямын шүбәсіз.
Періште демеймін, ол пенде,
Алайда алдымда кінәсіз.

Көзінен байқарсың бір отты,
Күрсіне білмейді, күледі.
Кірпияз, талғампаз, тұрақты,
Еркелеп жүреді үнемі.

Жүрегім жалғанға төзбейді,
Сонда да көрінем азат боп.
Мендегі мұңдарды сезбейді,
Ойлайды өмірді ғажап деп.

Сезбейді,
бейкүнә,
қайтесің,
Ал олсыз қартайып кетер ме ек.
Айтады өзінің өлкесін,
«Бал ғұмыр ғажайып мекен» деп.

Қуансын, көңілсіз болмасын,
Жарасар жанына бұл қылық.
Білесің, мен болсам ал, досым,
Отырам шарасыз «шын» күліп.

Отырам төрінде ойлардың,
Содан соң сыр аша бастаймын.
Нәпсімді ноқталап қойғанмын,
Жыр оқып беруден аспаймын.

Сен оны көрдің ғой тым сұлу
Мен бұрын басқа едім досым-ай.
Күмілжу, айта алмау, күрсіну,
Бүгінгі махаббат осылай.

Соққы алып қатыгез уақыттан,
Жойылды өміршең өрлігім.
Кешігіп жолыққан баққыттан,
Кешірім сұрадым мен бүгін.

Біз емес, махаббат кінәлі,
Баянсыз бір ізге еріппіз…
…Ол бүгін тұңғыш рет жылады,
Себебі қоштасқан едік біз.

ЕЙ, ДҮНИЕ, АЙТАРСЫҢ ДА ҚОЯРСЫҢ!…

Ей, өткінші дүние,
күрсіндім мен, күрсіндім,
(Биігі де қажет емес жыр- шыңның.)
Саған аян, маған аян, тап қазір
Жүрегімді тілгілеген тылсым- мұң.

Ұлылардай құпиямды жасырман,
Ұлы емеспін, ұл боп тудым асылдан.
Өзің ғана көресің сол тамшыны,
Қара түнде кірпігіме асылған.

Тағдыр сызған көрер көзге оңай ғып,
Ей, дүние, мезі қылды жолайрық.
Тартуларға шүкір айтып Хақ берген,
Тау тұлғама артып алғам талай жүк.

Көрінісің қысқа күн, хәм, ұзақ түн,
Жүрегімде қалар орны сызаттың.
Ертеңімнен еш хабар жоқ, ал бүгін
Өмірімнің отыз жылын ұзаттым.

Ей, дүние, сыртың тұнған жарасым,
Жұбатасың сезбей жүрек жарасын.
Алдандырып алаңғасар көңілді,
Ғұмырымды қайда сүйреп барасың?!

Қызыл, жасыл- қызығыңа тамсанам,
Құшағың кең, бола алмайсың сен сараң.
Қайран дүние-ай, жалған деген атың бар,
Қайта айналып келмеймін ғой мен саған.

Хақ- суретші, сен- жағылған бояусың,
(Дабыл жаса, қонақтарың оянсын…)
«Тағы да бір ақын келіп кетті» деп,
Мен кеткесін айтарсың да қоярсың.

Заңды әлемсің ниетің жоқ алдамақ,
Жаратушы Хаққа арине, бар мадақ!…
Өз өзіме есеп беріп алайын,
Ойлануға хақылы ғой әр қонақ!

Ей, дүние…

Т.ТҰРЫСБЕКОВ

«Мерейлі мекен», «Мүшайра-92» жыр жинақ-тары арқылы оқырманға танымал. Ақынның «Ләйла», «Домалақ ана» кесенесі, «Жүрегімде махаббат», «Алтын бесік», «Түркістан», «Талбесік» атты кітаптары бар. Көптеген әндердің сөзін жазды. Ақын 1992 жылғы облыстық «Мүшайраның» жеңімпазы, 1993 жылғы Алматыда өткен Республикалық жабық жыр конкурсының бас жүлдегері.
Оңтүстік Қазақстан облысының Грамотасымен марапатталған.Соңғы жылдары Әбілда Аймақтың екі томдық шығармалары жарық көрді.
2004 жылы Түркия Республикасы мәдениет жэне туризм Министрлігінің ұйымдас- тырумен «Түрік әлемінің жаңғырығы» атты Халықаралық ақындар жарысында 84 шығарманың ішінде 1 орын алып, Халықаралық Физули атындағы сыйлықты алды.

Алдияр Бақытжан 

Қазақстан Жазушылар Одағына 2001 жылы мүше болып қабылданды. Шығармалары төрт ұжымдық жинаққа енгізілген. 1998 жылы «Жібек жолы» баспасынан «Көзайым» атты жеке жыр жинағы жарық көрді.
Ол көптеген халықаралық, республикалық мүшәйралардың, «Сорос-Қазақстан» халықаралық қоры әдеби сыйлығының жүлдегері, Республикалық М. Ғабдуллин атындағы сыйлықтың, ҚР Президенті тағайындаған арнайы стипендияның екі дүркін иегері.
Сондай-ақ, Сорос қорының, Түркістан, «Серпер» жастар сыйлықтарының жүлдегері.
Өлеңдері 3 жинаққа енген, 3 жеке кітабы бар. Тұңғыш рет өлеңдері 21 жасында «Жыр додасы»- 1995 атты жинақта жарық көрді. Соңғы жыр кітабы «Құбыла» 2006 жылы жарық көрді.

Байғұт Мархабат

Көп жылдан бері Қазақстан Жазушылар Одағы Басқармасының мүшесі. «Шілде» , «Сырбұлақ», «Интернаттың баласы», «Нәуірзек», «Дауыстың түсі», «Қорғансыз жүрек», «Машаттағы махаббат», «Әдебиет пәнінің періштесі», « Ақпандағы мысықтар», «Алмағайып», «Аңсар», «Қозапая», «Ауыл әңгімелері», «Салқын масақ», «Оқу залы», «Жоғалған жұрнақ», «Киікоты» кітаптары жарық көрген. Қаламгердің шығармалары орыс, украин, өзбек, қарақалпақ, түрік, саха тілдеріне аударылған. Василий Шукшиннің, Юрий Покальчуктің, Уашингтон Ирвингтің, Екатерина Андреевнаның туындыларын тәржімелеген. М. Байғұт — республикалық кеңінен танылған жазушы әрі журналист – публицист. Ол әдебиет пен журналистиканы дамытуға, жас кадрларды тәрбиелеуге үлкен үлес қосып келеді. Әдебиет пен журналистика саласында түрлі талқылаулар, облыстық, республикалық, халықаралық жиындар, конференциялар т.б. маңызды шаралар ұйымдастыруға аянбай күш — қайрат жұмсайды. Әлеуметтік – экономикалық, жас ұрпақ тәрбиесі, мәдениет пен өнер, әдебиет, адамгершілік тақырыптарындағы көкейкесті материалдары «Егемен Қазақстан», «Жас Алаш», «Қазақ әдебиеті», «Оңтүстік Қазақстан» газеттері мен журналдарда жиі жарияланады. М.Байғұт  республикалық «Егемен Қазақстан» газетінің оңтүстік облыстары бойынша арнайы тілшісі.

Есенқарақызы Ханбибі

Қазақстан Республикасына еңбек сіңірген қызметкер. Қазақстан Жазушылар және Журналистер Одағының мүшесі. Бірнеше Құрмет грамоталарымен, медальдарымен, «Парасат» орденімен, «ҚР-сы Тәуелсіздігінің 10 жылдығы» медалімен марапатталған. С.Ерубаев атындағы әдеби сыйлықтың лауреаты.
Қазақтың белгілі ақын қызы Ханбибінің алғашқы өлендері «Қанат қақты» жинағында жарияланды. Ақынның «Бұлтсыз аспан», «Жұлдызым » , «Махаббатым мәңгілік », «Жан айқай» деген кітаптары бар. Соңғы жылдары оның «Сыр кітабы» және «Жыр кітабы» атты 2 томдығы, «Ай туады бозарып» және «Күн шығады қызарып» атты 2 томдығы жарыққа шықты..

Орынбай  Шойбек

Жазушының «Арман қанатында», «Сарыағаш саздары», «Шырғалаң», ұжымдық жинақтарында әңгіме, повестері жарияланған. «Өмір деген осындай», «Тозаңды терезе», «Сыңарқұлақ», «Сана», «Шапағат мен мейірім», «Әміршінің әлегі», «Қара азбанның қателігі», «Бүгінгі заман ертегілері», деген жеке жинақтары жарық көрген. «Қайғы заман немесе Төле би тағдыры» деген роман диологиясы оқырмандар қолына тиді. Мархабат Байғұтпен бірігіп «Қарлығаш әулие Төле би пьесасын » жазды. Шымкентте тұрады. 1987 жылы «Жалын» журналы мен республика Ішкі ісетр министрлігі бірігіп жариялаған жабық бәйгеде «Қателік» атты детективті повесі жүлделі орынды жеңіп алды. Жалпы «Жалынның» шытырман оқиғалы шығармаларға арнаған жабық бәйгесінің екі дүркін жеңімпазы. Бүгінде облыстық «Оңтүстік Қазақстан» газетінде жұмыс істейді. Жұбайы Асхан Майлыбаева облысқа белгілі журналист, «Оңтүстік Қазақстан» облыстық газетінің жауапты хатшысы. Асхан Қожакелдіқызының да ақындығы бар. Ұлы Арнұр – заңгер, ұлы Шапағат — әнші, сазгер, КТК телеарнасында жұмыс істейді. Қызы – Айнұр

Төретай   Қабылбек

Төретай Қабылбек Қазақстан Республикасы Жазушылар және журналистер одағының, сондай-ақ облыстық ономастика комиссиясының мүшесі, облыстық айтыс ақындары мен жыршы-термешілер қауымдастығының төрағасы. Қабылбектің алғашқы жырлары «Жетісай әуендері» атты жинақта жарияланды. Ол «Қазығұрт — Қайнарбұлақ», «Бас-басына би болғаннан сақтасын», «Жан шуағы», «Қаракөз қалқам», «Арымның алауы», «Найзағай намыс» деген кітаптардың авторы. Шымкент қаласында, тұрады.

Көктәнді Хамза

«Күн саңы», «Арман қуып адассам, кешір мені…», «Адуын ағыстар», «Құбылыс» атты жеке жыр жинақтары, «Мен сені көргелі», «Кереметнама», «Он екі таным», «Туысқан», «Теберік дүние», «Ойдың күші», т.б., сондай-ақ 1999 жылы «Өмірдің он сегіз жылы» айдарына топтастырылған үш томдығы («Алшы», «Көз аясындағы әлем», «Қалтарыстағы қазына») Алматыдан, 2001 жылы «Аспан мен Даланың төрт ұмытылған тарихы» атты тарихы-философиялық жанрдағы кітабы Мәскеуде жарыққа шықты. 2003 жылы «Шыңғыс ханның шындығы – қазаққа жасырылған құпия» атты монографиясы роман-газет болып оқырманға жол тартты. 2010 жылдан бастап үш айда бір рет жарық көретін республикалық әдеби-мәдени бұқаралық басылым «Ән-қазына» альманағын шығарды.2011 жылы «Ақтолғай» деген атпен екі кітабы жарық көрді